Ożywiła się dyskusja na temat kultury zachowań internautów. Raporty socjologów, manifesty blogerów, komentarze językoznawców – ostatnie tygodnie były bogate w krytyczne wystąpienia.. Problem z agresją w sieci jest wyraźny i chyba każdy to widzi. Pytanie: jaka jest jego skala i czy da się z nią skutecznie walczyć?
Dyskusje o jakości dyskusji na portalach rozpalały się regularnie co jakiś czas i póki co na niewiele się zdały. Ten rok wydaje się być jednak odmienny od lat poprzednich. Kwestie “jak być w sieci” są eksponowane coraz wyraźniej, a poszczególni dyskutujący szukają wyznaczników.
Agresywni internauci niech dadzą swoją twarz
Agresywni internauci niech dadzą swoją twarz
Zwykle, by ukrócić karygodne zachowania użytkowników sieci nakłada się na nich kary – albo poprzez banowanie, albo usuwanie ich treści. To obowiązuje nadal. Ale krok dalej, już w kierunku prewencji, poszli autorzy serwisu NaTemat.pl. Decyzja, by system komentarzy oprzeć na facebookowej wtyczce był wyraźnym sygnałem dla bardziej narwanych użytkowników: „chcesz uświnić w sieci? zrób to pod własnym nazwiskiem i zdjęciem!”. Czy się udało? Opinie są skrajne: jedni są zadowoleni z podniesienia jakości prowadzonych dyskusji, drudzy: zwracają uwagę, że stworzenia fałszywego konta, które pozwoli siać zamęt, nie jest specjalnie trudne. Muszę jednak przyznać: w przypadku NaTemat.pl, jak rzadko na którym portalu, nie boję się zaglądać do panelu z komentarzami. Pomysł chyba miał sens, skoro wkrótce potem podobne (ale nie do końca identyczne) rozwiązania wprowadziły Wirtualna Polska oraz Onet.
Małe drżenie w internecie wywołały też w niej środowiska pozasieciowe. Wywiad, jakiego krakowskiej Gazecie Wyborczej udzielił Michał Rusinek zapoczątkował na niektórych blogach, Facebooku czy Google Plus na kilka dni dyskusję o formach naszej sieciowej korespondencji. Choć sam spór o to „czy należy się witać, czy nie” ucichł w miarę prędko, to pytanie o naturę sieciowej komunikacji pozostało aktualne. Czym jest e-mail? Skoro możemy komunikować się w trybie natychmiastowej wymiany wiadomości, to traktować ten rodzaj pisania wciąż jako formę korespondencji, czy jednak już jako rozmowę? Wbrew pozorom to pytanie istotne, bo wskazuje na nasz stosunek do słów i tonu używanego w internecie.
Grammar Nazi na indeksy
Małe drżenie w internecie wywołały też w niej środowiska pozasieciowe. Wywiad, jakiego krakowskiej Gazecie Wyborczej udzielił Michał Rusinek zapoczątkował na niektórych blogach, Facebooku czy Google Plus na kilka dni dyskusję o formach naszej sieciowej korespondencji. Choć sam spór o to „czy należy się witać, czy nie” ucichł w miarę prędko, to pytanie o naturę sieciowej komunikacji pozostało aktualne. Czym jest e-mail? Skoro możemy komunikować się w trybie natychmiastowej wymiany wiadomości, to traktować ten rodzaj pisania wciąż jako formę korespondencji, czy jednak już jako rozmowę? Wbrew pozorom to pytanie istotne, bo wskazuje na nasz stosunek do słów i tonu używanego w internecie.
Grammar Nazi na indeksy
Wreszcie do dzieła wkroczyła blogosfera. Grzegorz Marczak z serwisu Antyweb w bojowym tonie 16 maja 2012 wypowiada wojnę agresywnym purystom językowym. Cel: wyrzucenie z dyskusji tych, którzy zabierają głos tylko po to, by (niezbyt kulturalne i inteligentnie, przyznajmy) wypomnieć autorom (nie zawsze realne) błędy językowe. Manifest właściciela Antywebu co prawda dotyczy tylko bardzo wąskiego kawałka tortu pod nazwą "savoir-vivre w sieci", ale poświęcenie temu zagadnieniu oddzielnego postu pokazuje ważkość pytania: na ile możemy akceptować chamstwo w dyskusjach internetowych.
O skalę tego zjawiska oraz jego przyczyny pytali autorzy raportu „Internetowa kultura obrażania” (eBook do pobrania tutaj) zrealizowanego dla IAB Polska. Raport mnie zaskoczył, przyznaję. Wynika z niego bowiem, że komentarze przyjęte ogólnie za obraźliwe, stanowią około 1 procenta wszystkich komentarzy. Podsumowywanie badań w tym miejscu nie jest konieczne - zrobiło to przede mną kilka serwisów i blogerów (w tym np. Kamil Zawiślak w tekście „Komentuj. Nie obrażaj.” ma twardy orzech do zgryzienia). Warto jednak samemu z raportem się zapoznać, a przynajmniej: z wyborem komentarzy na stronie projektu, które znakomicie podsumowują badania.
Największe portale razem przeciwko agresji
O skalę tego zjawiska oraz jego przyczyny pytali autorzy raportu „Internetowa kultura obrażania” (eBook do pobrania tutaj) zrealizowanego dla IAB Polska. Raport mnie zaskoczył, przyznaję. Wynika z niego bowiem, że komentarze przyjęte ogólnie za obraźliwe, stanowią około 1 procenta wszystkich komentarzy. Podsumowywanie badań w tym miejscu nie jest konieczne - zrobiło to przede mną kilka serwisów i blogerów (w tym np. Kamil Zawiślak w tekście „Komentuj. Nie obrażaj.” ma twardy orzech do zgryzienia). Warto jednak samemu z raportem się zapoznać, a przynajmniej: z wyborem komentarzy na stronie projektu, które znakomicie podsumowują badania.
Największe portale razem przeciwko agresji
Pokłosiem raportu jest akcja „Komentuj. Nie obrażaj” (http://www.komentujnieobrazaj.pl/ ), która ma służyć walce z obraźliwymi treściami, jakie spotykamy w sieci. IAB Polska we współpracy z partnerami w postaci największych krajowych portali udostępnia narzędzie służące zgłaszaniu obraźliwych treści (nie będę tu rozwodził się, na ile zaproponowane rozwiązanie jest w ogóle użyteczne – oceńcie sami http://www.komentujnieobrazaj.pl/zglos-naduzycie – moim zdaniem jego przydatność jest znikoma). - Akcja „Komentuj. Nie obrażaj” jest wkładem branży internetowej w dyskusję o tym, czy faktycznie internet jest miejscem, w którym w sposób szczególny swój wyraz znajduje chamstwo i nietolerancja. Jaki praktycy internetu, wiemy, że tak nie jest – stwierdza Piotr Kowalczyk, Prezes Zarządu IAB Polska. I dodaje: - Internet nie różni się pod tym względem od innych kanałów komunikacji międzyludzkiej. Wypowiedzi, które mogą być uznane za obraźliwe stanowią naprawdę minimalny odsetek wszystkich wypowiedzi i całej aktywności komunikacyjnej osób korzystających z internetu.
Powyższe spostrzeżenie prowadzi mnie do dwóch wniosków. Po pierwsze: moje dotychczasowe przekonanie o większy udziale wypowiedzi agresywnych w ogólnej ilości komentarzy nie znalazło potwierdzenia w badaniach. Wyjaśnienie jest chyba jedno: obraźliwe wypowiedzi są na tyle mocne, że bardziej zapadają w pamięć, przez co ma się wrażenie, że jest ich więcej, niż w rzeczywistości. Po drugie: to pokazuje, jak bardzo nasze funkcjonowanie w sieci coraz bardziej zaczyna odwzorowywać realne życie. Powiedziałbym więcej: granica między obszarem tym, co poza siecią, a co w niej zanika. W najlepszym razie staje się przezroczysta, ale to właśnie język najwyraźniej uwidacznia osmozę obu sfer. - Znane jest w psychologii internetu zjawisko nabywania cech języka mówionego w treściach wypowiedzi pisanych w środowisku komunikacji zapośredniczonej elektronicznie – zauważa w swoim komentarzu Paweł Kolenda, menadżer ds. badań w IAB Polska.
Powyższa uwaga zdaje się potwierdzać, że jako użytkownicy mamy coraz większy kłopot z przyznaniem internetowi statusu oddzielnej sfery, która rządzi się specyficznymi regułami współżycia. Słowem: jacy jesteśmy realnie, tacy jesteśmy też w sieci. Co mamy w głowie i jaki poziom kultury wpojono nam, tak też (nie)stosownie do tego zachowywać będziemy się podczas wędrówek po globalnej pajęczynie.
Netykieta już się nie sprawdzi
Dlatego netykieta wydaje się być już nieaktualna w swojej idei. Powstawała w czasach, gdy rozdział sieć-świat realny był bardzo wyrazisty i zakładał konieczność przystosowania się użytkownika do funkcjonowania w nowej przestrzeni. Dziś zbiór reguł „dobrego zachowania internauty” na nic się zda, bo ktoś taki jak internauta w rozumieniu odrębnego bytu dziś już nie istnieje. Musimy też brać poprawkę na to, że sieć stała się medium demokratycznym - dostępnym dla wszystkich, a przez to diabelnie trudnym do regulacji. I porządkowania.
Powyższe spostrzeżenie prowadzi mnie do dwóch wniosków. Po pierwsze: moje dotychczasowe przekonanie o większy udziale wypowiedzi agresywnych w ogólnej ilości komentarzy nie znalazło potwierdzenia w badaniach. Wyjaśnienie jest chyba jedno: obraźliwe wypowiedzi są na tyle mocne, że bardziej zapadają w pamięć, przez co ma się wrażenie, że jest ich więcej, niż w rzeczywistości. Po drugie: to pokazuje, jak bardzo nasze funkcjonowanie w sieci coraz bardziej zaczyna odwzorowywać realne życie. Powiedziałbym więcej: granica między obszarem tym, co poza siecią, a co w niej zanika. W najlepszym razie staje się przezroczysta, ale to właśnie język najwyraźniej uwidacznia osmozę obu sfer. - Znane jest w psychologii internetu zjawisko nabywania cech języka mówionego w treściach wypowiedzi pisanych w środowisku komunikacji zapośredniczonej elektronicznie – zauważa w swoim komentarzu Paweł Kolenda, menadżer ds. badań w IAB Polska.
Powyższa uwaga zdaje się potwierdzać, że jako użytkownicy mamy coraz większy kłopot z przyznaniem internetowi statusu oddzielnej sfery, która rządzi się specyficznymi regułami współżycia. Słowem: jacy jesteśmy realnie, tacy jesteśmy też w sieci. Co mamy w głowie i jaki poziom kultury wpojono nam, tak też (nie)stosownie do tego zachowywać będziemy się podczas wędrówek po globalnej pajęczynie.
Netykieta już się nie sprawdzi
Dlatego netykieta wydaje się być już nieaktualna w swojej idei. Powstawała w czasach, gdy rozdział sieć-świat realny był bardzo wyrazisty i zakładał konieczność przystosowania się użytkownika do funkcjonowania w nowej przestrzeni. Dziś zbiór reguł „dobrego zachowania internauty” na nic się zda, bo ktoś taki jak internauta w rozumieniu odrębnego bytu dziś już nie istnieje. Musimy też brać poprawkę na to, że sieć stała się medium demokratycznym - dostępnym dla wszystkich, a przez to diabelnie trudnym do regulacji. I porządkowania.
Dlatego, choć bardzo cieszą mnie działania opisane powyżej (oczy i nerwy na pewno na tym trochę zyskają), to nie wróżę im sukcesu. Ucinanie głów nic tu nie pomoże – na każdy ścięty łeb, odrosną trzy nowe. Charakteru ludzkiego nie da się zmienić inaczej, niż gruntowną i przemyślaną edukacją. To dotyczy zarówno komentujących, jak i autorów komentowanych treści. Tak, nas autorów również. Dlatego pozostaje czekać na moment, gdy pojawią się w programie nauczania szkolnego zajęcia pt. „wychowanie do życia z internetem”. Tylko kto miałby je poprowadzić?
zdjęcie: sxc.hu

Brak komentarzy:
Prześlij komentarz